Czym jest sekret długiego życia w zdrowiu? Dietą, ruchem, genami? A może czymś, czego nie da się kupić w aptece — wspólnotą, prostotą i bliskością natury? W drugim odcinku podcastu „Plan na długie życie" prowadzący zapraszają gościa, który temat Blue Zones zna od środka — dosłownie.
O podcaście „Plan na długie życie"
„Plan na długie życie" to podcast Proxin Development - poznańskiego dewelopera z ponad 19-letnim doświadczeniem, który jako pierwszy w Polsce zbudował filozofię longevity w DNA swojej inwestycji. Proxin to firma, dla której nieruchomość to nie tylko metraż i lokalizacja - to środowisko, w którym człowiek ma żyć lepiej, dłużej i we własnych warunkach.
Podcast prowadzą: Mirosław Borowicz - prawnik, przedsiębiorca i inwestor z wieloletnim doświadczeniem w projektach nieruchomościowych, twórca koncepcji Izera Park - oraz dr Włodzimierz Kubiak - lekarz, absolwent Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, pasjonat medycyny stylu życia i długowieczności.
Odcinek 2: Blue Zones - miejsca, gdzie długowieczność jest normą
Gościem drugiego odcinka jest dr n. o zdrowiu Agnieszka Pluto-Prądzyńska - pomysłodawczyni i organizatorka konferencji naukowych „Lifestyle Medicine for Longevity – Blue Zones Inspirations" w Poznaniu, wykładowczyni Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, certyfikowana trenerka medycyny stylu życia od 2019 roku, doktor nauk o zdrowiu (doktorat: joga, aktywność fizyczna i jakość życia, 2020), instruktorka jogi i słowiańskiej gimnastyki dla kobiet.
Czym są Blue Zones i skąd wzięła się ich nazwa?
Rozmowę otwiera pytanie o sam koncept - skąd wzięła się idea Blue Zones i czy to naprawdę nauka, czy marketingowy mit?
Dr Agnieszka Pluto-Prądzyńska wyjaśnia, że historia zaczęła się w 2000 roku, gdy sardyński lekarz Gianni Pes przyjechał na konferencję demografów w Paryżu, by zgłosić wyjątkową długowieczność swoich pacjentów. Postanowiono to zweryfikować naukowo i wysłano na Sardynię profesora Michela Poulaina, który na mapie zaznaczał niebieskim pisakiem strefy wyjątkowej długowieczności.
„Profesor Poulain jest żartownisiem i zawsze, gdy głosi wykład, zadaje pytanie: «Ciekawe, co by to było, gdybym użył czerwonego pisaka — czy nazwa by przetrwała?»"
— dr n. o zdrowiu Agnieszka Pluto-Prądzyńska
Dziś Blue Zones to pięć zwalidowanych demograficznie obszarów na świecie:
- Sardynia (część wyspy, regiony Ogliastra i Barbagia),
- Okinawa w Japonii,
- Ikaria w Grecji (jedyna strefa obejmująca całą wyspę),
- Nicoya w Kostaryce oraz
- Loma Linda w Kalifornii.
„To nie są całe wyspy ani całe kraje. To są konkretne strefy, wyznaczone bardzo restrykcyjnymi metodami demograficznymi — weryfikacja dokumentów, archiwa rządowe, kościelne, cmentarze, wywiady środowiskowe. To jest potwierdzone naukowo, nie żadne fejki."
— dr n. o zdrowiu Agnieszka Pluto-Prądzyńska
Co naprawdę mają ze sobą wspólnego te miejsca?
Rozmówcy przechodzą do sedna: co sprawia, że właśnie tam ludzie żyją tak długo i w tak dobrej kondycji? Dr Pluto-Prądzyńska zwraca uwagę, że odpowiedź jest zaskakująco prosta — i jednocześnie trudna do wdrożenia we współczesnym świecie.
Naturalny ruch jako element życia, nie ćwiczenia
W Blue Zones nikt nie chodził na siłownię. Ruch wynikał z codziennego życia — chodzenia po górach, uprawy ziemi, noszenia wody.
„Na Ikarii zapytałam pewnego starszego pana, jak wyglądało jego dzieciństwo. Odpowiedział: «Cóż, albo cztery kilometry w górę, albo cztery kilometry w dół». Jak chciał wodę ze strumienia — mógł sobie wybrać, czy idzie z pustymi wiadrami w górę, czy z pustymi wiadrami w dół."
— dr n. o zdrowiu Agnieszka Pluto-Prądzyńska
Dr Kubiak dopowiada: przekopanie ogrodu łopatą to lepsza siłownia niż niejedna sala fitness. Aktywność fizyczna była dla tych społeczności sposobem na przeżycie — nie dyscypliną wpisaną do kalendarza.
Jedzenie lokalne, sezonowe i bez nadmiaru
Sardyńczycy w górskich wioskach jedli to, co sami wyprodukowali lub wymienili z sąsiadami. Chleb był rarytasem, mięso pojawiało się raz w tygodniu w niewielkich ilościach. Żadnych produktów egzotycznych, żadnego przetworzonego jedzenia.
„Nigdy nikt tam nie jadł świeżego pieczywa. Pieczono chleb na tydzień, dziesięć dni i tak go jedzono. To co nam się wydaje oczywiste — codzienna bułka, świeże ciasto — tam było luksusem od święta."
— dr n. o zdrowiu Agnieszka Pluto-Prądzyńska
Na Okinawie kultywuje się zasadę Hara Hachi Bu - jedzenia tylko do 80% sytości, wstawania od stołu lekko głodnym. Dr Pluto-Prądzyńska podkreśla, że w każdej z tych społeczności nigdy nie było niedożywienia - jadano skromnie, ale zbilansowanie.
Wspólnota i relacje jako filar zdrowia
To wątek, który pojawia się w każdej strefie długowieczności - silne więzi społeczne, wzajemna opieka, szacunek dla starszych.
„Rozmawiałam z Sardyńczykiem mieszkającym w Poznaniu i zapytałam go wprost: co według ciebie powoduje tę długowieczność? Powiedział: «To, że my o siebie wzajemnie dbamy». Pytam: «W rodzinie?» Odpowiada: «Nie tylko w rodzinie — również o sąsiadów.»"
— dr n. o zdrowiu Agnieszka Pluto-Prądzyńska
W Japonii osoby osiągające wiek stuletni są celebrowane - odbywają się specjalne festiwale społecznościowe. Dr Pluto-Prądzyńska zwraca uwagę na zjawisko, które nazywa „dziedziczeniem przez obserwację": jeśli dla kogoś normalne jest, że babcia ma 90 lat i wszystko robi sama, ta norma kształtuje jego własne oczekiwania wobec starości.
„Jeśli wmawia się ludziom, że 55 lat to już czas na program senioralny, to co to robi z mentalnością całego społeczeństwa? Tam ludzie żyją do stu lat i są samodzielni."
— dr n. o zdrowiu Agnieszka Pluto-Prądzyńska
Izolacja, natura i brak pośpiechu
Wiele Blue Zones to miejsca odcięte od głównych szlaków - wysokie góry, odległe wyspy, brak dróg. Ta izolacja wymuszała samowystarczalność, ale też chroniła przed stresem nowoczesnego świata.
„To, co mamy wokół siebie, gdzie żyjemy - powinno być podstawą naszego jedzenia, ruchu i trybu życia."
— dr n. o zdrowiu Agnieszka Pluto-Prądzyńska
Geny czy środowisko? Kolejny głos w debacie
Dr Pluto-Prądzyńska odnosi się do tematu genetyki i podważa nawet ostrożne 15–25% z poprzedniego odcinka, przywołując badania wskazujące na zaledwie 3% wpływu genów na długowieczność.
„Dziedziczenie przez obserwację — to nie jest pojęcie naukowe, to mój żart. Ale z obserwacji Blue Zones wynika jasno: ważne jest to, z kim przebywamy i kto stanowi dla nas wzorzec zachowań. Osoby z rodzin długowiecznych, które przeprowadziły się do sąsiedniej wioski, już do takich lat nie dożywały."
— dr n. o zdrowiu Agnieszka Pluto-Prądzyńska
Co możemy przenieść do własnego życia już dziś?
Pod koniec odcinka dr Pluto-Prądzyńska daje słuchaczom konkretne, praktyczne wskazówki - zadanie domowe na najbliższe dwa tygodnie:
- Wchodź po schodach co dwa stopnie - imitacja pagórzystego terenu. Pewien japoński profesor, który w wieku 104 lat nadal podróżował po świecie z wykładami, przypisywał temu nawykowi swoją długowieczność.
- Jedz lokalne i sezonowe produkty - od lokalnych rolników, bez żywności przetworzonej.
- Ogranicz cukier - odstaw słodzone napoje i codzienne słodycze. Jedno ciastko w weekend, nie drożdżówka każdego dnia.
- Jedz mniej, ale lepiej - zasada Hara Hachi Bu: wstawaj od stołu lekko głodny.
- Buduj wspólnotę - uśmiech do sąsiada, działanie w grupach, dbanie o starszych w otoczeniu.
„Właściwie mamy prostą odpowiedź, jak należy żyć, żeby żyć długo w dobrym zdrowiu. Większość z nas to czuje i wie. Problemem jest tylko to, jak to wdrożyć — jak zamienić wiedzę w nawyk."
— Mirosław Borowicz
Izera Park - inwestycja zbudowana na filozofii longevity
Jeśli słyszysz o Izera Park po raz pierwszy - to jest inwestycja, która w Polsce nie ma odpowiednika.
Izera Park powstaje w Świeradowie-Zdroju, w sercu Gór Izerskich - uzdrowisku z ponad 250-letnią tradycją prozdrowotną, słynącym z wód radonowych i wyjątkowego mikroklimatu. To miejsce, które samo w sobie leczy: powietrze, cisza, las i górski rytm życia robią swoje - jeszcze zanim otworzysz drzwi apartamentu.
Inwestycja składa się z 70 apartamentów w dwóch kameralnych budynkach, o zróżnicowanych metrażach dopasowanych zarówno do własnego użytku, jak i do wynajmu. Każdy apartament to pełna własność — bez hotelowych ograniczeń i bez przymusu wynajmowania. Korzystasz kiedy chcesz. Wynajmujesz jeśli chcesz. Decydujesz.
To, co wyróżnia Izera Park od konkurencji, to nie jeden szczegół — to cały ekosystem zaprojektowany z myślą o zdrowiu i długowieczności:
- Elewacja z naturalnej deski opalanej metodą japońską Yakisugi (Shou Sugi Ban) — technika znana od stuleci, która nadaje budynkom niepowtarzalny, ciemny charakter i sprawia, że architektura wtapia się w leśne otoczenie, zamiast z nim konkurować.
- Longevity Studio - własny lokal usługowy na terenie inwestycji, w którym powstaje Studio Longevity Center. Mieszkańcy Izera Park mają do niego priorytetowy dostęp. To miejsce do pracy nad sobą: joga, treningi, warsztaty zdrowotne - wszystko w filozofii medycyny stylu życia, o której mówią prowadzący podcast.
- Sauny Ganbanyoku - japońskie sauny na podczerwień z kamienną płytą, działające w zupełnie inny sposób niż tradycyjna sauna fińska. Głęboko rozgrzewają ciało od środka, wspomagają regenerację i detoks — bez ekstremalnych temperatur.
- Sala do jogi - przestrzeń do codziennej praktyki, dostępna dla mieszkańców jako element infrastruktury, nie dodatek płatny osobno.
- Naturalny strumień na terenie inwestycji - element, którego nie znajdziesz w żadnym aparthotelu w okolicy. Woda, dźwięk, bliskość natury tuż pod oknem. Nie jako dekoracja - jako prawdziwa przestrzeń regeneracji.
Wszystkie apartamenty zaprojektowano z widokiem na Góry Izerskie. Kolej gondolowa znajduje się w odległości 500 metrów od inwestycji.
Izera Park to nie kolejny aparthotel nastawiony na rotację gości. To kameralne miejsce dla ludzi, którzy chcą mieć swój drugi dom w górach i chcą, żeby ten dom aktywnie służył ich zdrowiu. Dokładnie tak jak mieszkańcy Blue Zones - blisko natury, blisko ludzi, blisko siebie.
Posłuchaj drugiego odcinka "Planu Na Długie Życie" i zrób pierwsze kroki
Obejrzyj odcinek: youtu.be/VjTWO7rJbu0
